Hạn sử dụng của thực phẩm, bạn đã hiểu đúng?

han su dung cua thuc pham (1)
Ảnh: Insider.com

Theo VTV.vn đưa tin, mỗi năm có khoảng 1,3 tỷ tấn thức ăn bị lãng phí trên thế giới, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến điều này, trong đó hạn sử dụng ghi trên các nhãn sản phẩm gây lãng phí 20 % lượng thực phẩm trong nhà chúng ta. Tuy nhiên được biết 1 số thực phẩm dù đã quá hạn nhưng vẫn an toàn để sử dụng, vậy sự thật này là gì? Hãy cùng chatluongthucpham tìm hiểu nhé!

Nguyên nhân thực phẩm hư hỏng

Thực phẩm hư hỏng sẽ phát triển mùi, hương vị hoặc kết cấu, nếu một thực phẩm đã phát triển các đặc tính hư hỏng như vậy, nó không nên được ăn.

Vi khuẩn, nấm men và nấm mốc là những nguyên chính làm cho thức ăn bị hỏng. Virus không có khả năng phát triển trong thực phẩm và không gây hư hỏng.

Khi vi khuẩn hư hỏng có chất dinh dưỡng (thức ăn), độ ẩm, thời gian và nhiệt độ thuận lợi, những điều kiện này sẽ cho phép vi khuẩn phát triển nhanh chóng và ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm. Thực phẩm hư hỏng có thể xảy ra nhanh hơn nhiều nếu không được bảo quản hoặc xử lý đúng cách.

Cách xác định hạn sử dụng thực phẩm

Làm thế nào để các nhà sản xuất xác định hạn sử dụng của sản phẩm?

Các nhà sản xuất tạo ra ngày hết hạn (Expiration date) để giúp người tiêu dùng quyết định khi nào thực phẩm có chất lượng cao nhất, không nêu rõ khi nào thực phẩm không an toàn để ngừng ăn.

Do vậy ngày hết hạn không nhất thiết có nghĩa là thực phẩm đã bị hỏng. An toàn thực phẩm nhưng đảm bảo không lãng phí thức ăn là điều không kém phần quan trọng.

Các yếu tố bao gồm thời gian và nhiệt độ giữ thực phẩm trong quá trình phân phối và chào bán, đặc điểm của thực phẩm và loại bao bì sẽ ảnh hưởng đến thời gian sản phẩm có CHẤT LƯỢNG tối ưu.

Các nhà sản xuất và nhà bán lẻ sẽ xem xét các yếu tố này khi xác định ngày mà sản phẩm sẽ có chất lượng tốt nhất. Ví dụ, xúc xích được pha chế với một số thành phần nhất định để bảo vệ chất lượng sản phẩm hoặc thịt bò tươi được đóng gói trong hệ thống đóng gói không khí giúp đảm bảo rằng sản phẩm sẽ tươi lâu nhất có thể.

Một sản phẩm có thể được tiêu thụ miễn là chất lượng và thành phần của nó theo các tham số đã đặt vẫn còn nguyên và có thể chấp nhận được. Một khi có sự phân rã hoặc phân hủy, chất lượng sản phẩm xuống cấp và được cho là đã hết hạn.

USDA – Bộ Nông nghiệp Hoa Kì, chỉ yêu cầu thực phẩm phải được dán nhãn theo cách trung thực và không gây hiểu lầm.

Hạn sử dụng của những thực phẩm cơ bản

Thông thường hầu hết các sản phẩm thực phẩm đóng gói, HẠN SỬ DỤNG được in trên bao bì, in trên nắp, hoặc dưới đáy hộp.

Tìm hiểu thêm: Cách ghi hạn sử dụng nước ngoài

Mặc dù vẫn rất quan trọng để kiểm tra bao bì đối với một số sản phẩm không biết rõ, nhưng có khá nhiều loại thực phẩm mà ngày in trên bao bì thực sự không có ý nghĩa.

Lãng phí thực phẩm không chỉ tiêu tốn cho các gia đình một số tiền mỗi năm, đây còn là thành phần lớn nhất được tìm thấy tại các bãi rác trên các nước.

Lưu ý: Một số thực phẩm vẫn dùng được sau khi quá hạn sử dụng với điều kiện chúng phải được bảo quản đúng cách.

Dưới đây là một số quy tắc chung cho các loại thực phẩm phổ biến nhất.

1. Hạn sử dụng của sữa bột, sữa tươi

han su dung cua sua bot sua tuoi
Hạn sử dụng của sữa

Ngoài trừ sữa bột trẻ em phải tuân theo hạn sử dụng trên bao sản phẩm.

Sữa tươi giữ được bao lâu tùy thuộc vào hàm lượng chất béo. Mặc dù sữa không béo có thể kéo dài từ 7 đến 10 ngày, nhưng bạn có thể giữ sữa nguyên chất quá ​​5 đến 7 ngày so với hạn sử dụng của chúng. Nếu sữa bị hỏng, nó sẽ bị đổi màu với kết cấu sần và có mùi chua.

Bạn càng giữ kín bao bì càng lâu thì càng tốt. Bài kiểm tra mùi vẫn là sự lựa chọn tốt nhất.

2. Hạn sử dụng của sữa chua

Han su dung cua sua chua
Sữa chua hết hạn, sử dụng có sao không?

Sữa chua là sản phẩm rất tốt cho sức khỏe, được lên men tự nhiên mà không có chất bảo quản, do vậy hạn sử dụng trên bao của nó chỉ 1 – 2 tuần. Việc bắt gặp sữa chua hết hạn là một việc rất hay diễn ra. Vậy câu hỏi đặt ra là ăn sữa chua hết hạn sử dụng có sao không?

Theo StillTasty, trong tủ lạnh, sữa chua chưa mở vẫn có thể ngon khi hết hạn sử dụng đến 2 tuần. Khi đông lạnh, sữa chua sẽ giữ được tới 2 tháng.

Sữa chua chảy nước-lớp nước là váng sữa. Mặc dù phân tách cho thấy hết hạn đối với một số thực phẩm, nhưng đó không phải là trường hợp với sữa chua. Theo Đại học Spoon, lớp nước bạn nhìn thấy trên sữa chua thực ra là một loại protein tự nhiên có tên là whey, chứa canxi, Vitamin D và kali.

Nếu sữa chua của bạn trông và có MÙI ổn, hãy khuấy chất lỏng trở lại để có đầy đủ chất dinh dưỡng và bạn có thể tiếp tục ăn mà không cần quan tâm.

3. Hạn sử dụng của trứng gà

han su dung cua trung ga
Hạn sử dụng của trứng gà
Hạn sử dụng của trứng gà

Trứng có thời hạn sử dụng lâu hơn so với giả định trên bao bì và có thể sử dụng thêm 1 – 2 tuần nửa.

Có nhiều cách để kiểm tra xem trứng có bị hỏng hay không (Đổ đầy nước vào ly và nhẹ nhàng đặt một quả trứng vào, nếu nó nổi lên, bạn đã có một quả trứng thối trên tay), nhưng nhìn chung trứng càng tươi thì càng ngon.

Về độ tươi, một công ty có thể đặt ngày bán hoặc ngày sử dụng tốt nhất trên nhãn của chúng và không có quy định nào về điều đó. Ngày là một chỉ số tốt về độ tươi  kể từ khi bạn mua chúng. Trứng luộc giữ được đến một tuần trong tủ lạnh.

4. Hạn sử dụng của tinh bột nghệ

han su dung cua tinh bot nghe
Hạn sử dụng của tinh bột nghệ

Đối với một loại gia vị như nghệ được sử dụng rộng rãi trong chế biến ẩm thực và ở Ayurveda (phương pháp chữa bệnh theo tự nhiên) như một loại thực phẩm chức năng. Thì hạn sử dụng của nó khá quan trọng.

Điều này phụ thuộc vào mức độ tinh khiết của sản phẩm và điều kiện bảo quản của nó. Tinh bột nghệ sẽ có thời hạn lâu hơn bột nghệ và củ nghệ tươi.

Củ nghệ tươi nếu bảo quản trong điều kiện thường, trong tối (thùng kín), thì thời hạn sử dụng hơn 2 năm.

Tinh bột nghệ được đóng gói thương mại không dễ dàng bị hỏng, nhưng hoạt chất curcumin trong nghệ có thể bắt đầu mất hiệu lực theo thời gian và không có hương vị thực phẩm như dự định.

Để kiểm tra hạn sử dụng của tinh bột nghệ: hãy chà hoặc nghiền một lượng nhỏ trong tay của bạn, sau đó nếm và ngửi nó – nếu mùi thơm yếu và hương vị không rõ ràng, thì chứng tỏ nó đã hết hạn.

5. Hạn sử dụng của bia, rượu vang

han su dung cua bia va ruou vang
Hạn sử dụng của bia và rượu vang

5.1 Bia

Điều kiện tối ưu để bảo quản bia: khu vực tối, mát mẻ, nhiệt độ (7 ℃ – 12 ℃). Nếu không thể tối ưu được nhiệt độ đó, các bạn có thể bảo quản ở:

Điều kiện thường (nhiệt độ phòng): thường sẽ giữ được chất lượng tốt nhất trong khoảng 4 đến 6 tháng, mặc dù nó thường vẫn sẽ an toàn để sử dụng sau đó.

Trong tủ lạnh: bảo quản đúng cách, bia sẽ giữ được chất lượng tốt nhất trong khoảng 6 đến 8 tháng.

5.2 Rượu vang (Áp dụng cho cả rượu vang trắng và đỏ)

Có nhiều thắc mắc rằng: rượu vang có hạn sử dụng không? Và đây là câu trả lời:

– Rượu vang có chất lượng tốt nhất trong vòng 3 – 5 năm kể từ ngày sản xuất, mặc dù nếu được bảo quản đúng cách chúng sẽ được giữ an toàn vô thời hạn; rượu vang tốt có thể giữ được chất lượng trong nhiều thập kỷ.

– Điều kiện tối ưu để kéo dài thời gian bảo quản là: khu vực tối, mát mẻ, tránh xa sức nóng trực tiếp hoặc ánh sáng mặt trời. Đặt chai nằm xuống thay vì đứng thẳng, điều này sẽ giữ cho nút chai ẩm và kín khí.

– Rượu vang sau khi mở nắp, hãy đóng nút lại, làm lạnh sẽ giúp nó tươi hơn so với việc bảo quản ở nhiệt độ phòng bình thường; Trước khi sử dụng, lấy rượu vang ra khỏi tủ lạnh khoảng một giờ.

– Một chai rượu vang đã mở thường sẽ giữ tốt trong khoảng 3 – 5 ngày trong tủ lạnh (hãy chắc chắn đã đóng nút lại trước). Hoặc vẫn có thể được đông lạnh và sử dụng sau này để nấu ăn – duy trì chất lượng tốt nhất trong khoảng 6 tháng, nhưng vẫn sẽ an toàn sau thời gian đó; rượu vang được giữ đông lạnh liên tục ở 0 ° F (âm 17,8 ℃)  sẽ giữ an toàn vô thời hạn. Nếu rượu vang hết hạn sử dụng, bị hỏng thường phát sinh mùi và bề ngoài có màu nâu.

6. Hạn sử dụng của dầu dừa, dầu oliu

han su dung cua dau dua va oliu
Hạn sử dụng của dầu dừa và dầu oliu

6.1 Dầu oliu

Để tối đa hóa thời hạn sử dụng, bảo quản trong một khu vực tối, mát mẻ.

Ở nhiệt độ phòng, một chai dầu ô liu (hãy đóng nắp chai nếu đã mở) sẽ có chất lượng tốt nhất trong khoảng 2 năm.

Sau đó, kết cấu, màu sắc hoặc hương vị của dầu ô liu có thể thay đổi, nhưng trong hầu hết các trường hợp, nó vẫn sẽ AN TOÀN để tiêu thụ nếu được lưu trữ đúng cách.

Chỉ nên làm lạnh dầu oliu trong điều kiện nóng ẩm. Làm lạnh một chai dầu ô liu có thể làm cho dầu bị đục và đông cứng, nhưng điều này sẽ không ảnh hưởng đến chất lượng hoặc hương vị – một khi dầu ô liu được đưa về nhiệt độ phòng, nó sẽ trở lại trạng thái nhất quán và màu sắc bình thường.

Để xác định xem dầu có còn tốt để sử dụng hay không, hãy ngửi và nếm thử: nếu dầu đã phát triển mùi, hương vị hoặc hình thức bên ngoài, thì nên loại bỏ vì mục đích chất lượng.

6.2 Dầu dừa

Tương tự, ánh sáng, nhiệt độ cao không tốt để bảo quản bất kì sản phẩm nào.

Ở nhiệt độ thường, dầu dừa nguyên chất, không bị pha trộn có thể có hạn sử dụng 2 – 3 năm. Nếu được bảo quản lạnh thì có thể kéo dài hạn sử dụng thêm vài năm nửa mà không lo lắng về chất lượng.

7. Hạn sử dụng của thịt

han su dung cua thit
Hạn sử dụng của thịt

USDA có bộ hướng dẫn rõ ràng để giúp bạn biết liệu thịt đã bị hỏng hay chưa.

Thay đổi màu sắc là chỉ số lớn nhất cho thấy thịt không còn an toàn để ăn. Tuy nhiên nếu thịt đổi màu sắc trong tủ lạnh hoặc tủ đông, thì đó không hẳn là dấu hiệu cho thấy đã quá hạn.

Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) hầu như THỊT VÀ GIA CẦM đông lạnh có thể đều bị thay đổi màu sắc, nhưng phai màu và sẫm màu không ảnh hưởng đến sự an toàn khi sử dụng.

Mùi hôi hoặc nhầy nhụa khi chạm vào ngoài việc thay đổi màu sắc thì đó là những dấu hiệu cho thấy thịt đã hết hạn sử dụng và không nên ăn.

Mặc dù thịt và gia cầm sống sẽ chỉ giữ được vài ngày trong tủ lạnh, nhưng nếu bạn đóng băng chúng (bỏ tủ đông) thì thời hạn sử dụng thịt sẽ là 3 – 4 tháng, thịt gà hoặc gà tây có thể là 1 năm.

Vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm không phát triển trong tủ đông, vì vậy dù thực phẩm được đông lạnh bao lâu, vẫn an toàn khi ăn. Nhược điểm là nếu bạn để quá lâu thì có thể thực phẩm sẽ bị khô, hoặc có thể không ngon, nhưng chúng vẫn an toàn để sử dụng [1]

8. Hạn sử dụng phô mai

han su dung cua phomai
Pho
Phomai Brie

Thực phẩm bị mốc chứa mycotoxin, và chúng không tốt, chúng có thể gây ngộ độc cấp tính hoặc bệnh nghiêm trọng.

Tuy nhiên bạn cần hiểu rõ về nấm mốc hơn, để biết sản phẩm của mình còn hạn sử dụng không (đặc biệt là đối với phomai).

– Thực phẩm bị mốc nghĩa là hết hạn sử dụng. Nếu bạn tìm thấy nấm mốc MỚI mọc trên trái cây, thức ăn thừa, phô mai mềm (pho mai Brie) hoặc bánh mì, hãy ném chúng đi – không nên cắt bỏ phần mốc, điều này vẫn khiến bạn có nguy cơ nhiễm độc tố của nấm. Vì những thực phẩm có kết cấu mềm rất dễ thấm, cho phép nấm mốc lan rộng dễ dàng hơn.

– Tuy nhiên thực phẩm cứng an toàn để ăn sau khi loại bỏ nấm mốc. Thực phẩm cứng như phô mai Parmesan, cà rốt và salami vẫn an toàn để tiếp tục ăn sau khi bạn loại bỏ các khu vực bị mốc. Đó là bởi vì nấm mốc không thể dễ dàng xâm nhập và lây lan trên thực phẩm cứng.

– Trên thực tế, trong ngành sản xuất phomai mềm ủ chín, người ta cấy nấm mốc để tạo kết cấu mềm, hương vị, màu sắc đặc trưng cho phomai, chẳng hạn pho mai trắng (nấm mốc trắng), pho mai xanh cái gọi là “vỏ hồng hào” hoặc phô mai chín mềm như Camembert Brie [2]. Nhưng các khuôn màu của nấm được trải đều theo mô hình giống như vân và không tập trung tại một điểm.

– Điều đó cho thấy nấm mốc không hoàn toàn xấu trong ngành thực phẩm, nhưng hầu như các giống cam, xanh dương và xanh lá cây là nấm có chứa độc, không thể ăn. (nấm mốc có kích thước nhỏ, và thường mọc rất nhiều, chúng ta thường chỉ thấy màu sắc của chúng).

9. Hạn sử dụng của cá

han su dung cua ca
Hạn sử dụng của cá

Cá, cũng giống như gia cầm, phải được đông lạnh nếu bạn muốn giữ nó tươi trong thời gian dài.

Cá sống có thể tồn tại lâu hơn rất nhiều từ 6 đến 9 tháng nếu bạn đóng băng nó. Cá hun khói có thể tồn tại trong 3 đến 6 tháng trong tủ đông, và cá đông lạnh thương mại sẽ giữ được từ 10 đến 12 tháng nếu nó không tan.

Ngoài ra, cá đóng hộp chưa mở (như cá ngừ) có thể giữ được từ 2 đến 5 năm.

10. Hạn sử dụng của rau quả

han su dung cua rau
Hạn sử dụng của rau

– Rau tươi héo vì nước bay hơi và làm giảm độ ẩm của chúng.

Mặc dù héo đôi khi có thể báo hiệu bệnh cây hoặc thối rữa, hầu hết các loại rau có thể được cứu.

Rau xanh, bao gồm xà lách đóng gói, có thể được hồi sinh bằng cách cắt bỏ bất kỳ phần màu nâu nào và nhúng vào nước đá.

Ví dụ, bạn có thể hồi sinh các loại rau xanh bán héo bằng cách ngâm chúng trong nước đá trong 5 đến 10 phút.

Eat By Date khuyên rằng các gói trái cây và rau đông lạnh chưa mở có thể giữ được từ 8 đến 10 tháng so với ngày sản xuất.

– Không cần phải vứt bỏ sản phẩm bầm tím.

Theo Đại học bang Michigan, vết bầm tím đơn giản là dấu hiệu của tổn thương tế bào và tiếp xúc với không khí. Phản ứng có thể làm cho trái cây hoặc rau quả mềm hơn nhưng nó không gây nguy hiểm cho sức khỏe.

11. Hạn sử dụng của thực phẩm đóng hộp

Han su dung cua do hop thuc pham
Hạn sử dụng của thực phẩm đóng hộp

 Thực phẩm đóng hộp có thời hạn sử dụng dài, có thể kéo dài nhiều năm.

Mặc dù không phải tất cả các loại thực phẩm đóng hộp sẽ tồn tại vô thời hạn, hầu hết đều có thời hạn sử dụng vượt quá hạn sử dụng của chúng. Các mặt hàng có tính axit cao như cà chua và dứa, rau đóng hộp và một số loại súp đóng hộp đều có thể ăn 1 hoặc 2 năm sau khi chúng “hết hạn”.

Thịt đóng hộp, như thịt bò bắp giữ được lâu hơn – từ 2 đến 5 năm.

Thực phẩm đóng hộp có tính axit cao (ví dụ: cà chua và trái cây) sẽ giữ được chất lượng tốt nhất trong 12 đến 18 tháng. Trong khi đó, thực phẩm đóng hộp có hàm lượng axit thấp (ví dụ: thịt và rau) sẽ giữ được từ 2 đến 5 năm.

12. Hạn sử dụng của mật ong

han su dung cua mat ong
Hạn sử dụng của mật ong

Mật ong được biết đến với thời hạn sử dụng dường như vô thời hạn. Do mật ong bản chất là một loại đường, là một chất hút ẩm – có độ ẩm rất thấp nhưng có thể hấp thụ độ ẩm từ không khí. Một môi trường như vậy rất ít vi khuẩn hoặc vi sinh vật có thể tồn tại.

Mật ong còn có hiện tượng bị kết tinh nhưng không có nghĩa là nó hết hạn. Kết cấu hạt được tạo ra bởi các phân tử glucose khi chúng tách ra khỏi nước. Nếu bạn giữ một chai hoặc lọ mật ong đủ lâu, chắc chắn nó sẽ kết tinh. Sự kết tinh của mật ong là một quá trình tự nhiên và tự phát, vẫn giữ được hương vị, nhưng nếu bạn thích trạng thái lỏng, hãy làm nóng nó để trở về trạng thái ban đầu.

13. Hạn sử dụng của kem

han su dung cua kem
hạn sử dụng của kem

Bạn đã từng e ngại hay lo lắng về hạn sử dụng của kem? Hãy tưởng tượng số lượng còn tồn đọng lại, nó sẽ vượt qua một mùa đông dài như thế nào?

Một tin vui đó là nếu kem bỏ đông quá lâu thì có vẻ sẽ ít ngon miệng hơn, do bị khô, nhưng nó hoàn toàn an toàn để ăn.

Trên thực tế, bất kỳ thực phẩm đông lạnh nào ở hoặc dưới 0 độ đều an toàn để ăn vô thời hạn, theo USDA.

14. Thực phẩm khác

Thường thì bánh mì “hết hạn” rất tốt để ăn nếu bạn không thấy bất kỳ màu sắc của nấm mốc nào.

Bơ đậu phộng không có chất bảo quản sẽ không tồn tại lâu, từ 3 đến 6 tháng được bảo quản trong tủ lạnh. Dù có được làm lạnh hay không, một lọ bơ đậu phộng chưa mở (có chất bảo quản) sẽ giữ được 1 năm.

Khoai tây có thể kéo dài hạn sử dụng trong vài tháng nếu được bảo quản trong môi trường TỐI, mát mẻ để ngăn chúng mọc MẦM lên và chuyển sang màu xanh.

Không nên bảo quản khoai tây trong tủ mát hoặc trong tủ đông (nếu bỏ đông sẽ khiến khoai tây bị nghiền nát sau khi chúng tan băng).

Không ăn khoai tây nếu chúng đã bị mọc mầm. Hoặc khoai tây chuyển sang màu xanh khi chúng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, tạo ra một chất độc gọi là solanine có thể gây độc khi tiêu thụ với số lượng lớn.

Các loại đậu khô vẫn có thể ăn được trong khoảng 10 năm, mặc dù chúng sẽ mất chất dinh dưỡng theo thời gian. Để có được giá trị dinh dưỡng cao nhất, ứng dụng FoodKeeper khuyên bạn nên ăn chúng trong vòng 1 hoặc 2 năm, tùy thuộc vào loại đậu.

Tổng kết: các bạn thấy đó, thì ra chúng ta vẫn thường hiểu lầm về ý nghĩa hạn sử dụng in trên bao bì thực phẩm. Đa phần chúng đều đảm bảo chất lượng tốt nhất và không có nghĩa là chúng không an toàn để sử dụng sau đó. Điều quan trọng là mọi thực phẩm cần phải được BẢO QUẢN ĐÚNG CÁCH, mọi dấu hiệu bất thường nào về mùi, kết cấu chứng tỏ sản phẩm đã quá hạn thực sự, và các bạn không nên sử dụng.

Đảm bảo an toàn nhưng không lãng phí là điều mà chúng ta luôn cần.

Tác giả: Tao Pro – Food bloger

Nguồn tham khảo:
[1] insider.com/category/expiration-date
[2] stilltasty.com/
[3] fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/food-safety-education/get-answers/food-safety-fact-sheets/food-labeling/food-product-dating/food-product-dating
[4] vtv.vn/vtv9/moi-nam-the-gioi-lang-phi-13-ty-tan-thuc-pham-20190706214223296.htm

Bản quyền thuộc về Safe Food. Nếu bạn copy xin hãy để nguồn link.

Chia sẻ điều này:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*